معاونت امور بهداشتی

روز اول ۴ مهر1405- زندگی طولانی‌تر آینده‌ای متفاوت؛ بازاندیشی در سیاست‌های سالمندی

افزایش طول عمر، بزرگ‌ترین دستاورد نظام سلامت در دهه‌های اخیر است. اما سال‌های بیشتر زمانی ارزشمندتر می‌شود که با سلامت، امنیت، استقلال و امکان مشارکت همراه باشد. افزایش تعداد سالمندان فقط موضوع یک خانواده یا یک دستگاه نیست؛ مسکن، حمل‌ونقل، خدمات سلامت، بیمه، فضای شهری، فناوری و حمایت‌های اجتماعی باید با این واقعیت تازه هماهنگ شوند.

"زندگی طولانی‌تر"، تنها زمانی به یک موفقیت واقعی تبدیل می‌شود که با "آینده‌ای باکیفیت"همراه باشد. شعار امسال، «بازاندیشی در سیاست‌های سالمندی»، یک دعوت جدی به تغییر است؛ تغییری که به سمتِ «حفظ توانایی‌های سالمند» حرکت می‌کند.

چرا باید روش‌های قبلی را بازاندیشی کنیم؟

دو ستون اصلی در بازنگری: «پیشگیری» و «سواد سلامت» است.

برای اینکه دوران سالمندی به دورانی پرنشاط تبدیل شود، دو اقدام کلیدی باید در دستور کار مدیران و کارشناسان قرار بگیرد:

۱. پیشگیری: شناسایی زود هنگامِ علائمِ اولیه کاهش توانایی (مثل ضعف عضلانی یا مشکلات بینایی و شنوایی) از طریق غربالگری‌های منظم. این کار، هزینه‌های سنگینِ بستری شدن را کاهش می‌دهد.

۲. ارتقای سواد سلامت: وقتی ما دانشِ سالمندان را در زمینه تغذیه سالم، فعالیت‌های بدنی و نحوه مراقبت از خود بالا می‌بریم، آن‌ها از «مصرف‌کننده منفعلِ خدمات»، به «مدیرانِ فعالِ سلامتِ خود» تبدیل می‌شوند.

یک نکته کلیدی: سلامت، فراتر از دیوارهای واحدهای ارایه خدمات بهداشت است.

البته باید به این واقعیت مهم توجه کرد که تأمین سلامت و کرامت سالمند، مأموریتی چند جانبه است و نباید صرفاً بر دوش نظام سلامت باشد. اگرچه شبکه بهداشت، پیش رانِ این حرکت است، اما تحققِ یک «آینده متفاوت» نیازمند همکاریِ فعالِ سایر نهادها؛ از شهرداری‌ها و سازمان‌های رفاهی گرفته تا گروه‌های مردمی و خیرین است. محیطِ زندگیِ امن، فضاهای عمومی دسترس‌پذیر و حمایت‌های اجتماعی، بخش جدایی‌ناپذیرِ سلامتِ سالمند هستند که باید توسط همه بخش‌های جامعه تأمین شوند.

نقش ما در این مسیر چیست؟

وظیفه ما به عنوان مدیران و کارشناسانِ بهداشتی، ایجادِ بستری است که این آموزش‌ها، مراقبت‌ها و هماهنگی‌های بین‌بخشی را به محل سکونت سالمندان ببرد. ما باید به دنبال ایجاد محیطی باشیم که در آن، «ارتقای کیفیت زندگی» اولویت اول باشد.

"آینده‌ای متفاوت"، حاصلِ نگاهِ متفاوتِ امروزِ ماست. اگر با آموزشِ صحیح، مداخله‌های به‌موقع و هم‌افزاییِ تمامِ بخش‌های جامعه، استقلالِ سالمند را حفظ کنیم، جامعه‌ای خواهیم داشت که در آن سالمندان، نه باری بر دوشِ کشور، بلکه گنجینه‌هایی فعال و باارزش هستند. بیایید دست در دست هم، دوران سالمندی را به دورانی پُر از آرامش و استقلال تبدیل کنیم.

چند اصل و راهکار ساده برای همین امروز:

• سالمند نباید برای دریافت یک خدمت ساده میان چند مرکز سرگردان شود.
• خانواده‌ها نیز به حمایت نیاز دارند. مراقبت طولانی‌مدت ممکن است زمان، توان جسمی و درآمد مراقب را تحت فشار قرار دهد.
• بازاندیشی یعنی سالمندان در تصمیم‌هایی که بر زندگی‌شان اثر دارد حضور واقعی داشته باشند.

پس لازم است

• نظر سالمندان محله را پیش از طراحی برنامه‌ها بشنویم.
• خدمات سلامت و اجتماعی را ساده، نزدیک و قابل‌دسترس کنیم.
• نیازهای مراقبان خانوادگی را در کنار نیازهای سالمند ببینیم.

 

سپیده غلامی – کارشناس برنامه سلامت سالمندان معاونت بهدشت