معاونت امور بهداشتی

روز سوم  ۶ مهر 1405- سالمند مشارکت‌کننده؛ از خدمت‌گیرنده تا سرمایه اجتماعی

سالمندان فقط دریافت‌کننده خدمت نیستند. تجربه کاری، شناخت محله، مهارت‌های خانوادگی، حافظه تاریخی و توان حل مسئله آنان سرمایه‌ای است که می‌تواند به خانواده و جامعه کمک کند. مشارکت اجتماعی یعنی سالمند فرصت داشته باشد نظر بدهد، مسئولیتی متناسب بپذیرد، دانسته‌هایش را منتقل کند و نتیجه حضور خود را ببیند..

این مشارکت شکل‌های گوناگون دارد: آموزش یک مهارت به نوه‌ها، همکاری داوطلبانه در محله، همراهی با یک سالمند تنها، حضور در انجمن‌ها، فعالیت هنری، باغبانی جمعی یا مشورت در تصمیم‌های خانوادگی. حتی فردی که محدودیت حرکتی دارد می‌تواند از طریق تماس تلفنی، گروه‌های مجازی یا فعالیت‌های خانگی نقش مؤثری داشته باشد.

مشارکت نباید نمایشی یا اجباری باشد. از سالمند بپرسیم چه کاری را دوست دارد، چه زمانی برایش مناسب است و چه کمکی نیاز دارد. محیط نامناسب، مشکل رفت‌ وآمد، کم‌شنوایی، هزینه کار با ابزار دیجیتال ممکن است مانع حضور شود. گاهی یک صندلی مناسب، نوشته درشت، وسیله رفت‌ وآمد یا آموزش کوتاه تلفن همراه، راه مشارکت را باز می‌کند.

خانواده‌ها می‌توانند تصمیم‌گیری را با سالمند تقسیم کنند. این مشارکت در تصمیم گیری از  برنامه دید و بازدید تا مسایل امور مالی و مراقبت را شامل شود. مسئولان محلی نیز حضور سالمندان را فقط در مراسم پایانی نبینند بلکه  از مرحله طراحی برنامه، همکاری و حضور جدی و موثر آنها را جدی بگیرند. وقتی سالمند احساس کند دیده و شنیده می‌شود، پیوند اجتماعی قوی‌تر می‌شود و تنهایی کاهش می‌یابد. جامعه‌ای که از تجربه سالمندان استفاده می‌کند، هم انسانی‌تر است و هم تصمیم‌های پخته‌تری می‌گیرد.

سه کار ساده برای همین امروز

• برای سالمند نقش واقعی و متناسب تعریف کنیم
• موانع رفت ‌وآمد، شنوایی و دسترسی دیجیتال را کاهش دهیم.
• سالمندان را در تصمیم‌گیری، نه فقط اجرای برنامه، شریک کنیم.

دکتر پریسا صدیق راد- مدیر گروه جوانی جمعیت، سلامت خانواده ومدارس