English|صفحه اصلی  | سایت اصلی دانشگاه | امروز: يکشنبه ٢٧ مرداد ١٣٩٨
-->


  چاپ        ارسال به دوست

سرطان قابل پیشگیری و درمان است، با خود مراقبتی و امید


چرا تشخیص زود هنگام در سرطان مهم است؟

سالانه هزاران مورد ابتلا به سرطان در ایران و میلیون ها مورد در جهان رخ می دهد که در صورت تشخیص به موقع و زود هنگام ، تومور در مراحل اولیه و محدود بوده ، در نتیجه درمان آن آسان تر و امکان کنترل و بهبود کامل آن بسیار زیاد است.

در حال حاضر بطورکلی تعداد افرادی که از سرطان فوت می کنند نسبت به سه دهه پیش کاهش یافته است . نیمی از افرادی که امروز با تشخیص سرطان تحت درمان هستند ، پنج سال زنده خواهند ماند و بیش از 40 درصد بعد از ده سال هنوز زندگی می کنند. متوسط میزان بقای ده ساله برای سرطان دو برابر 30 سال گذشته شده است. مهمترین دلیل بهبود در بقای بیماران، علاوه بر درمان های موثرتری که پیدا شده است ، افزایش آگاهی مردم و ارتقای روش های تشخیص زود هنگام است.

حتی برای کسانی که بقای کلی سرطان در آنها ضعیف است ، شانس زنده ماندن در زمان تشخیص زودتر ، بیشتر خواهد بود. دو جزء اصلی در برنامه تشخیص زودرس سرطان وجود دارد: یکی آموزش و ترویج تشخیص زودرس و دیگری ،انجام غربالگری.

 

تفاوت تشخیص زود هنگام و غربالگری چیست؟

معنای تشخیص زود هنگام این است که ما علایم هشداردهنده سرطان را بدانیم تا اگر این علایم را در خود پیدا کردیم به سرعت به مراکز بهداشتی درمانی مراجعه کنیم، از طرف دیگر،مراکز بهداشتی درمانی نیز باید آمادگی شناسایی این علایم و جدا کردن موارد مهم از غیر مهم را داشته باشند تا در مرحله بعدی موارد مهم را برای اقدامات تشخیصی کامل تر به مراکز بالاتر و مجهزتر معرفی کنند.

اما معنی غربالگری این است که در افرادی که هیچ علامت هشداردهنده ای برای سرطان ندارند اما به دلیل شرایط جنسی ( مثلاً سرطان پستان) یا سنی خاص(مثلاً سن بالای 50 سال در سرطان پستان) بالقوه در معرض سرطان هستند، اقدامات تشخیصی را انجام دهیم.

بسیاری از سرطان ها تنها با معاینه پزشکی و آزمایش های تکمیلی تشخیص داده می شوند که از جمله آنها سرطان پستان ، دهانه رحم و روده بزرگ است.

غربالگری به عنوان بخشی از برنامه تشخیص زودرس سرطان است. غربالگری به معنی شناسایی بیماری احتمالی ناشناخته با استفاده از معاینه و آزمایش های ساده در فردی است که هنوز علائم ندارد. در یک برنامه کنترل سرطان ملی ، بعد از غربالگری ، افرادتشخیص داده شده تحت درمان مناسب قرار می گیرند.

لازم است هم بیمار و هم ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی به اهمیت تشخیص زود هنگام و انجام     فعالیت های غربالگری سرطان پایبند باشند که منجر به بهبود نتیجه و کاهش اتلاف منابع می شود.

 

چه علایمی ما را باید به فکر بررسی بیشتر بیندازد؟

اغلب در مراحل اولیه سرطان علایمی وجود دارد که توجه به آنها به ویژه در افرادی که سابقه خانوادگی سرطان دارند به تشخیص زود هنگام سرطان کمک می کند.

آشنایی با این علائم و مراجعه به موقع به پزشک اقدامی مهم و کلیدی است. مسلماً وجود این علایم به معنی تشخیص قطعی بدخیمی نیست و در اغلب موارد به دنبال یک بیماری خوش خیم ایجاد شده و به زودی برطرف می شوند ولی تشخیص این نکته با پزشک است.توجه به این نکات به معنی محافظت قطعی شما در مقابل ابتلا به تمامی سرطان های شناخته شده نیست ولی احتمال پیشگیری از سرطان های شایع زیاد بوده و در انجام به موقع و موفق درمان مفید است چرا که سرطان در بسیاری از موارد در مراحل اولیه قابل درمان است. بنابراین هیچ گاه از ترس احتمال تشخیص    سرطان ، از مراجعه به پزشک خودداری نکنید.

عوامل خطر موثر در ایجاد سرطان کدامند؟

جهت ایجاد سرطان در هر یک از اعضاء بدن عوامل خطر ابتلا متفاوت بوده و از سوی دیگر علائم آن ها نیز یکسان نمی باشد و همچنین اغلب آن ها  از نظر اتخاذ تدابیر پیشگیری با یکدیگر تفاوت های اساسی دارند.

 براساس مطالعه کوهورت سرطان در استان گلستان ( بزرگترین مطالعه کوهورت خاورمیانه ) عوامل خطر سرطان شامل مصرف دخانیات، کم تحرکی ، چاقی و اضافه وزن، آلودگی هوا، مصرف کم میوه و سبزیجات، مصرف الکل، عوامل شغلی، تابش اشعه خورشید، عفونت ها، مصرف گوشت قرمز، بهداشت نامناسب دهان و دندان، تغذیه با شیرخشک به جای تغذیه با شیرمادر و ... است.

علامت های هشداردهنده در مورد ابتلا به سرطان این موارد است:


·         ابتلا به سرطان در اقوام درجه یک

·         تغییر در خال های پوستی

·         زخم های بدون بهبودی در طی دو هفته

·         توده در هرجای بدن

·         سرفه یا گرفتگی صدای طولانی

·         استفراغ یا سرفه خونی

·         اسهال طولانی یا بروز یبوست جدید

·         خونریزی غیر طبیعی و وجود خون در ادرار، مدفوع، واژن ، نوک پستان

·         بی اشتهایی یا کاهش وزن بی دلیل


نشانه های بالا مربوط به همه سرطان های شایع هستند اما برخی سرطان ها ( سرطان پستان ، روده بزرگ و دهانه رحم) ، از دیدگاه سازمان جهانی بهداشت نیاز به توجه بیشتری دارند.


                                                                 گروه پیشگیری وکنترل بیماری های غیرواگیر

 

 

 

 



١٥:٢٥ - دوشنبه ٨ بهمن ١٣٩٧    /    شماره : ٢٢٥٥٣    /    تعداد نمایش : ٤٤